DEVLET NASIL KURTULUR SORUSUNDAN CEMAAT VE BİREYE

Türkiye nasıl kurtulurdan, Türkiye nereye gidiyor sorusuna geçmek için, kaç kuşak geçmiştir?

Bu sorularda, dikkat çeken, kurtarma, yönlendirme ideali ile, kurtarılacak ya da yönlendirilecek olanın önce devlet, sonra da halk olduğunun anlaşılmasıdır. Bu kavrayış değişikliği için, 1960'lı yılları beklemek gerekiyordu.

Devletten halka geçilmesi, yaklaşık yüzyıl aldı.

Halkın türdeş olmadığı, yöneticler hariç tüm bir yığın anlamına geldiği ise,  neredeyse bir kuşak içinde anlaşıldı.

Türkiye toplumu, devletten, halktan sonra, sınıfları da görmeye, kavramaya başladı. Bu geçiş, 1968 kuşağının yerini 1978 kuşağına bırakmasıyla gerçekleşti.

Marks, yeni devrim için, eski devrimciler kuşağının ölmesini beklemek gerektiğini söyler. Eski devrimcilerle yeni devrim yapılamazdı.

Tanzimatın yetiştirdiği aydınlar, devleti kurtarmak istediler. Cumhuriyetin yetiştirdikleri ise, halkı.

Halk da kendi yetiştirdikleriyle, işçi ve köylüleri kurtarmak istedi. Tanzimattan sosyalizme, 1830'lardan başlayarak, 1970'li yıllara, geldik...

***

Şimdi tekrar, Türkiye nereye gidiyor sorusu soruluyor.

Devletten halka, halktan sınıfa doğru kavrayışı evrilen Türkiye ve halkı, son dönemde de "bireyi", "cemaati", keşfetmiştir.

Birey ve cemaat, devlet, halk ve sınıf kavrayışlarının dayandığı "kurtarma", "kurtuluş" düşüncelerinin yerine, "kurtulma"yı koymuştur.

Koşmak yerine beklemeyi, idealizm yerine umudetmeyi, koymuştur.

Aklı sağduyuya, ilerlemeyi,  ilericileri olmayan bir sürece, indirgemiştir.