9.6.12

SOSYOLOJİ: TÜRKÇESİ OLMAYAN DİSİPLİN


Sosyologlar, hep "biz sosyolog olarak" diye başlarlar söze.

Bir de kurnazlık yapıp, "biz toplum bilimci olarak" diye konuşurlar.

Sosyoloji, sociology, Türkçesi olmayan bir söz.

Social science, toplum bilim, demek.

Social sciences, toplum bilimleri.

Peki, sociology niye toplum bilimi olarak Türkçe'ye çevrilir?

Sanıyorum bir meslek kurnazlığı, ya da kimlik bunalımının dışa vurumu.

Benzer durum, "management" alanında da vardır. Anlamı işletme olduğu halde, "yönetim" diye çevirirler. Oysa, yönetim, idare, politika anlamına gelir ki, bu management ile ilgili değildir. Durumun farkında olanlar, "business administration" deyip, "iş idaresi" olarak çevirler. Ama idare kavramı, devlet ve bürokrasi için kullanılır.

Biz dönelim sosyoloji, sociology, meselesine.

Sosyologlar istisnasız, "biz sosyologlar olarak", ya da "biz toplum bilimciler olarak" diye söze başlayıp, bu üç kelimeden sonra, doğrudan politika, tarih,  kültür alanına girerler. Yani, Politika Bilimi, Tarih, Antropoloji, alanlarına.

Sorun, "sociology" nin Türkçesinin olmamasıdır belki de. Karşılığı "social science" değildir. Çünkü bu alan içinde binlerce bilimsel disiplini barındıran bir alan. Tıpkı, doğa bilimlerinin kimya, biyoloji jeoloji... gibi binlerce alanı kapsaması gibi.

Sosyolojinin Türkçesi ne olabilir? "Toplum Bilimi", olamaz.

Ama olsa olsa, takip ettiği burjuva paradigması olan, "bütünleşme" ("integration") sözünden çıkarsak, "sosyal bütünleşme bilimi" olabilir, diyebiliriz. Bu paradigma, tüm "sosyoloji" tarihinin özeti, esas "paradigmasıdır".

***

Öyleyse,

Sosyolojinin Türkçesi, olsa olsa, "Sosyal Bütünleşme Bilimi", olabilir.

Kısaltalım:

Sociology, sosyoloji, eşittir "Bütünleşme Bilimi".

İngilizceye çevirelim: "Integrology". Türkçesi belki kısaca, "bütbilimi".

Sociology is integrology.

Çatışma ve diyalektik kavrayışı olmayan, sınıf teorisini tabakalaşma teorisi haline getiren, Tarihsel Materilyalizm teorisine karşı August Comte'un positivizmine dayanan bu bilim, bırakalım toplum bilimi, ancak, "integrology" olarak tarif edilebilir.