WHAT IS THEORY?

A theory seems first as a conceptual and systematic explanation of a given phenomena. Therefore, it is composed of concepts and relations between them, is systematic and does explain phenomena under consideration.

Briefly,

It is the conceptual and holistic, that is, systematic understanding and explanation of phenomena.

An understanding means what lies under phenomena, hence it means what exists under standing, that is, what is under standing.

Under- standing requires to show what exists below, beyond or under the seen. An observation cannot show what it is but shows just what seems to us.

To be able to go beyond or under what is seen requires concepts, which are the words and expressions produced by people, systematic observers, earlier philosophers and intellectuals. Actually, the concepts are also given by history, by previous theories and philosophies.

Concepts are given above all by earlier thinkers, ideologues and philosophers. They offer to us the previous under-standings of the given phenomena. Therefore, concepts are also given as a heritage of the past.

What under-lies, and what is to be under-stood is provided to us by the past in terms of phenomena and its under-standings.

What exists beyond or under the phenomena is therefore the past of the phenomena. What is to be revealed or discovered is the past and the earlier phase of the phenomenal existence.

Reality and its appearance is divided as what appears has a past, beginning and development. Hence what exists beyond and under appearance, that is reality, is nothing but the initial, later and current phases of reality, which we call appearance or phenomena itself.

Therefore, concepts transfer all previous under-standings of the current phenomena.

Marx says that there would not be a need to science if and as long as there was no division or distance between reality and appearance. This simply means that an appearance has a past, development and current phase. Past and development shows what under-lies the phenomena or appearance.

Therefore, while concepts provide us with how phenomena have been conceived until now, historical beginning and development of it shows us how the phenomena or appearance come to our senses.

This is the historical characteristic and requirement of a theory.

Another component  of a theory is holistic under-standing of phenomena by going beyond and under however it is observed. 

Does reality has a totality? By totality we can under-stand only the influence and sovereignty area of the reality. Therefore, totality just means the territory and border of phenomena’s influence and sovereignty.

Totality is the sphere of determination and disappears when another determining forces become dominant.  It is just like a magnet which no longer affects or attracts after a line or border.

Last thing to mention what a theory needs is models and schemes that are used to show how theory explains.

Models and schemes are nothing but explanatory tools to apply an unexisted theory to specific cases. Bourgeois theories, as an ideological habit and methodological tendency, accept them as theory.

Development models of positivist sociologists, input-output model of the social systems theorists and demand-supply curves of marginalist economists are mistakenly considered theories, for instance. They are not theories since they start and end with the current phenomena. They explains the current appearance with models. Actually they liken what is seen to their models and try to gap between what is seen and what the model they suggest is. They just represent what they see, hear and feel. These theorists are nothing but photographers. However, a photograph just shows what is seen in the moment of posing.

To show just how the system works with a model, as seen in input-output models of the social systems theories, helps us only how we can reproduce and repair the system if it breaks down. Therefore, the question of modelling is rather pragmatic rather that trying to reveal and discover the reality and truth.  Rather, it is just to show how to reproduce, and if needed, repair the defects in the current mechanisms.

Models and schemes seem highly sensitive towards spheres, borders and the main determinants of the systems. Inputs are processed into outputs through the main body of machine. However, they are not a theory as they just try to represent what is going on rather than explaining and revealing why they occur and why system is divided into input-demanders and output-suppliers as well as what stands between them. Nothing is explained but just a model of what is seen.

Models and schemes show and represent current situation and processes of phenomena  without historical development and conceptual under-standing of them.

Bourgeois models and schemes do not reach the level of theoretical level since they just describe what is seen currently. Problem is related with the ignorance of determination concept. 

Determination does not mean “cause”, “affect”, “leads into”, result into” on the contrary of common ordinary understanding.

But, it means how dialectical relation is established and then develops into and acquires new contradictory relations.

It shows how an existence starts and develops through becoming to have new existences.

It simply refers to the emergence of an existence and its development.

If so, an existence is the reality itself, which acquires new existences, which we call becoming.

For this reason, to under-stand reality, we have to understand how it first existed and then has evolved, and changed into current situation.

If something exists, it must have been first determined, that is, having special characteristics.

Finally, we argue that an existence, that is reality itself, whatever it is, has a starting point and for it to develop, it must have an internal dynamism and energy, which we call contradiction.

About why existence is contradictory and determined we can just say that without contradiction, there cannot be forces to change any current situation since there cannot be conflict, fight, struggle, war, pushing, pulling, attraction, oppression, obedience  domination and suppression, consent, coercion in either social or natural life. And, without contradiction, there cannot be any determination.

Only a contradiction can be the base of change and hence a subject of process.

Hence, for reality and existence to be revealed, under-stood, discovered, beyond its appearance or phenomena, we need to know how contradictory relations have first appeared.

Therefore, science and or theory uses past continuous tense instead of past or present tenses.

***

No need to sate that, theory is the hardcore of science itself. It proves itself with showing historical origination and development of contradictory relations till their current appearances which are determined, in other words, started with the emergence and development of contradictory relations.

And, future is related with how contradictory relations are and can be dissolved into new relations from the background of current situation of phenomena. 

DEMOKRASİ VE TEKEL RANTI

Aristotle, demokrasinin oligarşiye dönüşebileceğini ilk yazanlardandır.

Eksiği, demokrasiyi oligarşiden ayırması, farklı siyasal sistemler olarak kabul etmesidir. Oysa diyalektik bir bakışla, her ikisinin de aynı anda bulunabileceğini görebilirdi.

Çünkü, demokrasi doğrudan demokrasi dahi olsa, varlığı ve kavramı gereği, demo ve kraci,  halk ve yönetim, ayrımını içinde barındırır. Neticede, halkın doğrudan katılımı kamusal tartışma ve karar alma sürecinin temsilciler olmadan gerçekleşmesi aşamsıyla sınırlı kalır. Tartışmaların yapılıp kararların alınmasından sonra, doğrudan demokrasi bile, yerini delegasyonlara, konsey ve kurullara bırakır. Eğer doğrudan demokrasi, sadece tartışma ve karar alma sürecini değil, alınan kararların uygulamasını da içerseydi, diğer değişle, karar alma sürecine katılanların tamamı ayrıca uygulayıcı da olsaydı, doğrudan demokrasi, öz-yönetim haline gelirdi.

Fakat, demokrasi ileri bir aşamaya geçip öz yönetime evrileceğine, ters istikamette gelişip, temsili bir nitelik kazanır. Temsil ise, Rousseau'nun dediği gibi, demokrasiyi öldürür.

Aristotle'un diğer eksiği ve kusuru ise, demokrasinin, "dışarıdan gelen", "ilave" bir zenginliğe ihtiyaç duyduğu gerçeğini görememesidir.

Hiç sürpriz değil, klasik demokrasinin beşiği Atina, kolonyal bir devlettir. Bunun yanında, nüfusunun büyük kısmı köle statüsünde olup, demokratik süreçten dışlanır. Ama, bizim burada dikkatimizi çeken husus, Atina'nın diğer kent-devletlerinden de beslenmesidir.

Aristotle'dan yaklaşık iki bin yıl sonra, Lenin, kapitalist emperyalizmin bir tekelci devlet kapitalizmi olduğunu formüle ederken, sosyal-demokrasi kapsamında da olsa, emperyalist rantın demokrasi için gerekli olduğunu görmüştür. Bu devlet kapitalizmi ekonomide tekellere, devlet yönetiminde de oligarklara dayanıyordu. Ama, bir taraftan da, hem liberal demokrasi gelişiyor, hem de sosyal demokrasi ortaya çıkıyordu.

Tekeller,
Emperyalizm,
Oligarklar,
Liberal ya da sosyal demokrasi,

Birlikte gelişti.

Liberal demokrasi aynı zamanda korporatist bir uzlaşma ve yönetme biçimi de gerektiriyordu. Devlet işiçi sınıfını bir yanına, kapitalist sınıfı diğer yanına alıp, hem liberal, hem sosyal olan demokrasisinin üç ayağını dikmiş oldu.

Liberal demokrasisinin sosyal demokrat özellikler de kazanmaya başlaması, işçi sınıfının tüketimini, refahını, iş güvenliğini arttırmak anlamına gelmiştir. İşçi kitlesine yapılan bu katkının olağan durumda gerçekleşmesi beklenemezdi. Çünkü her katkı, kar oranlarını düşürmek anlamına gelirdi.

Lenin, işçi sınıfının toplam gelirine yapılan doğrudan ya da dolaylı katkının kaynağını, "emperyalist rant" ya da "tekel rantı" olarak açıklamıştır. Gelişmiş emperyalist ülkeler kendi ulusal karlarına ilave olarak bir de emperyalist kar elde ediyorlardı. Bu karın bir kısmı da işçi sınıfına adeta rüşvet gibi dağıtılmaktaydı.

İşçi sınıfının bu ekonomik rahatlamasına ilaveten, demokratik haklar da genişletilmiştir. Sendika ve parti kurma, propaganda yapma...gibi.

Liberal-sosyal demokratik sistemin üç ayağı devlet, işçi ve kapitalist olduğu için, hem oligarşi, hem tekeller hem de işçilere demokrasi, aynı anda varolabilmiştir. Bu sistemde, işçi sınıfı, refahını koruyabildiği, sendikal pazarlığını yapabildiği ve belli dönemlerde kendi partisi hükümete getirebildiği sürece, sistemle devrimci bir çatışmaya girmedi.

Fakat dediğimiz gibi, tüm uzlaşı, emperyalist karların dünya piyasasınddan çekilip, işçilere kısmen aktarılması sayesinde gerçekleşiyordu.

Tekel rantı, zorunlu olarak emperyalist biçimde olmayabiliyor, ama emperyalist rant, zorunlu olarak tekel rantıdır. Fark, ilkinin rekabetin olağan sonucu olmasıyken, ikincisinin, ilaveten emperyalist dış politikayı, çatışma ve zorlamayı da gerektirmesidir.

Emperyalist rantın bir tekel rantı olması nedeniyle, sözkonusu liberal-sosyal demokrat sistemlerin devamı için tekelci ve emperyalist konumun da sürdürülmesi gerekiyor. Bu konumun sürdürülememesi durumunda, demokrasinin varlığı da tehlikeye girer.

İngiltere, Batı Avrupası, Kuzey Amerika, İskandinavya, demokrasilerini, dünya piyasalarından çektikleri tekel rantına borçludurlar. Bu rant kuruduğunda, önce sosyal demokrasiye, sonra da liberal demokrasilere ne gerek, ne de dayanak, kalacaktır.

Demokrasi kapitalist toplumlarda mutlaka oligarşiyle birlikte gelişir. Oligarşi ise ekonomik olarak özellikle uluslararası emperyalist ranta dayanıyor. Uluslararası piyasadan emperyalist rant çekebilme imkanı olmayan ülkeler ya kısıtlı bir demokrasiyle yönetiliyor, ya da bizzat faşizme boyun eğiyorlar. Bu türden ülkelerde, iç piyasadan tekel rantı elde eden tekelci sermayeye bağlı otokratlar, oligarklar ya da bizzat faşist diktatörlükler yönetim işlevlerini üstleniyorlar.

Emperyalist rant yoksa, işçi sınıfına verilecek bir ekonomik ve siyasal rüşvet de bulunmuyor. Zaten işçi sınıfının pazarlık gücü de bulunamıyor. Mutlak sömürü oranı arttırılmalı, ya da, verimlilik yükseltilerek göreli olarak arttırılmalı. Kapitalist demokrasilerde işçi sınıfı zayıfsa birinci yol, güçlüyse ikinci yol seçiliyor.

Ama ne olursa olsun, demokrasilerde, otokratlar, oligarklar ya da faşist diktatörlükler bulunuyor.

Demokrasinin ne kadar liberal, ne kadar sosyal olacağı ise, emperyalist rantın varlığına ve miktarına göre değişiyor.