FETHULLAH GÜLEN CEMAATİ CEMAAT Mİ?

Cemaat, community, toplum kavramından farklı olarak, yerel, yüzyüze, gerçek ilişkilerin alanıdır.

Ona yakın kavram, camia'dır ki, daha çok "meslek" sahipleri, ünlü ya da etkili dar çevreler için kullanılır.

Fethullah Gülen cemaati'nin bu iki tanıma da uygun olmadığını söyleyebiliriz.

Herşeyden önce, şirketler, vakıflar konfederasyonuna benziyor. İçinde, pek çok cemaat var. Manevi lider olarak da Fethullah Gülen bulunuyor.

Türkiye'de meslek odaları, şirketler, dernekler, vakıflar, sendikalar kanunu da bulunuyor. Şirketler birleşip, holding kurabilirken, sendikalar birleşebiliyor. Meslek odaları birlik olabiliyorlar. Dernek ve vakıfların birleşmesi mümkün değil. Fakat, yeni örgüt kurmaları mümkün.

Fethulah Gülen, bir şirketler, holdingler, vakıflar, camiler, okullar, televizyonlar ağının, kondeferasyonunun, adı. Gizli değiller, ama, açık da değiller.

Aralarında manevi, ideolojik bir birlik, dayanışma var. Bir hiyerarşik örgütlenmeye sahip oldukları da medyadan, sayısız yayından anlaşılıyor.

Bu örgütler ve şirketler konfedersyonu, sadece sivil değil, devlet içinde de benzer bir örgütlenmeye gittiği için, sert eleştirilerin hedefindedir. Devletin "kamusal" niteliğini, özel çıkarlar üstü olma iddiasını bozan, zedeleyen bir durum.

Sivil toplum alanında, örgütlü hareket etmek olağandır. Ama, devlet içinde "örgütlü" hareket etmek, kamu yönetim bilimi içinde, partizanlık, cürüm, adam kayırma kavramlarıyla ifade edilirdi. Belli etnik, dini ya da yerel grupların dayanışma ilişkilerine girmesi gayet iyi bilinen olgulardı.

Fakat, tüm bunların dışında, yeni bir politik ekonomi alanı oluşmakta, sivil toplumun bir kesimi devlet haline gelme süreci yaşamaktadır.

Sayısız KOBİ; holding, vakıf, okul, hastahane, dersane, hayır kurumu, cami çevresi, kuran kursu, kendi siyasetçisiyle birlikte, kendi sivil ve askeri bürokrasisini de kurmak üzeredir.

"Eğemen sınıf" içi dönüşüm, yeni bir "yönetici sınıf" yaratmak üzeredir. Yeni ekonomi, yeni politika ve yeni bir "politik ekonomi" alanıyla karşı karşıyayız*.

Fethullah Gülen Cemaati, anlaşılacağı üzere bir cemaat değil, yeni bir "yönetici sınıf"ın oluşumudur. Oluşmakta olan bu yeni eğemen ve yönetici sınıf da, elbette, kendine takabül eden yeni bir aydın, yeni bir entelektüel kesim de yaratma aşamasındadır.

-----

*"Egemen" ve "yönetici" sınıf kavramlarının farklılığı, ilişkisi, ekonomi ve politik ekonomi arasındaki fark ve ilişki için şu makaleme bakılabilir:

Ercan Gündoğan, "The Sphere of Political Economy and the Ruling Class", World Review of Political Economy (WRPE), 4.2, 9/17/2013, p: 158-77