DEVLET VATANDAŞIYLA MAHKEMEDE BÜTÜNLEŞİR

Hukuk nedir, nelerden oluşur? Önce aktörlerine, kurumlarına bakmak gerek:

Meclis, polis, savcı, hakim, avukat ve vatandaş.

Hukuk'un bu aktörler arası, bir ilişkiler sistemi olduğu görülür.

Yasa meclisten çıkar ya da mahkeme kararları, içitihatları, yasa işlevi görür.

Hukuk geleneğiniz, MÖ beşinci yüzyılın Roma Cumhuriyeti'ne, ya da MS 11 yüzyılın Norman İstilasına bağlanabilir. Birinde yasa yapıcı, diğerinde yargıç mahkeme kararlarında, daha güçlüdür.

Meclis ya yürütmeyi içinden çıkartır, ya da ondan ayrılır. Yasa koyucu olarak, yasa koymanın politik doğasını gösterir.

Yasalara uymayan, polis, müfettiş, ya da jandarmanın başlattığı, kanıt topladığı bir sürece girer. Bu süreci ya savcı başlatır, ya da başlatılan süreç, savcıya intikal ettirilir. Savcı, devletin, kamunun avukatı anlamına gelir.

Savcı iddianemesi hazırlayıp mahkemeye, yargıca, teslim eder. Yargıç da, kendini Meclis'in çıkarttığı yasaya, ya da, diğer mahkeme kararlarına. Takdir yetkisi vardır, ama bu yetki de, yargılama ve yargıçlık yapmayla ilgili yasa ve yönetmeliklere bağlıdır. Ancak, yasaları yorumlama da takdir yetkisi kullanmaya benzer.

Devletin, kamunun, avukatı olarak savcı varsa, vatandaşın da avukatı vardır. Avukat vatandaşın yanında outuruken, pek çok ülkede, savcı yargıcın yanında oturur.

Zanlı ya da şüpheli, ya da sadece davalı olanın yanında avukatı, karşısında da savcı ve yargıcın durması, devetle vatandaşın karşı karşıya durması, gelmesi, anlamına gelebilir.

Vatandaş nasıl oyveren olarak, seçtiklerinin meslisiyle karşı karşıysa, şimdi de, mahkemeyle karşı karşıyadır.

Ama,

Kendi yargılanacağı yasaları yapanları kendisi seçmiştir. Vatandaşın meclisle bütünleşmesi, mahkemede sağlanmış olur.

Mahkeme, devlet vatandaş bütünlüğünü, birlikteliğini gösterir.

Suç işlemeyen, şüpheli olmayan, bu bütünleşme zevkinden mahrum kalır.

Mahrum kalmak istemeyenler, sık sık suç işlemek isteyenlerdir.

Hukuk aslında "oyunun kuralları"nı değil,  mahkeme öncesi ve sonrasında, devlet vatandaş ilişkilerini, mahkemenin sıcak yakınlaşmasıyla düzenler.

Bu anlamda, hukuk, siyasetin yazılı hale gelmesi, devlet vatandaş arası sıcak ilişkilerin kurulma sürecidir.

Bu nedenle de, hukukçular hep okurlar, dosya incelerler. Siyaset sürekli yazmakta, çizmekte, silmekte, tekrar yazmaktadır. Takibi zordur.